INWAZJE MONGOŁÓW
Państwa ruskie w pierwszych wiekach swojego istnienia musiało stawić czoła wielkim naciskom ze strony imperium mongolskiego. W połowie XII wieku zagrożony był nawet byt państwowy Rusi. To właśnie wtedy cerkiew stalą się ośrodkiem nacjonalizmu. Mniej więcej w tym samym czasie pojawił się na Rusi ruch monastyczny. W XV wieku klasztory rozprzestrzeniły się w całej ówczesnej Rusi. Innym czynnikiem, który sprzyjał identyfikacji narodowej niskiego prawosławia był fakt, iż kapłani byli stosunkowo blisko związani z ludem, mogli się żenić i nie byli tak schierarchizowani jak duchowieństwo katolickie. Pierwotnie stolicą ruskiego chrześcijaństwa był Kijów - stolica państwa. Moskwa stała się arcybiskupstwem dopiero w XV wieku. Dwa ośrodki wkrótce stworzyły dwie odrębne tradycje w ramach jednej doktryny. Moskwa była centrum myśli konserwatywnej, podczas gdy Kijów był bardziej otwarty, szybciej i chętniej reagował na wszelkie docierające z zewnątrz nowinki. W tym czasie (XV w.) ruski kościół stopniowo coraz bardziej uniezależniał się od wpływów Konstantynopola. Na Soborze Florenckim ustalono pewne rozstrzygnięcia, które Konstantynopol zgodził się uznać, a których Rusini nie uznali. W konsekwencji ruscy prawosławni obrali metropolitę moskiewskiego bez oglądania się na opinię Konstantynopola.